Nowości w MNKI

 

Czwartek z Dialogiem

Kolejne spotkanie z cyklu Czwartek z Dialogiem zatytułowane „Prawdy trzeba szukać w dialogu”. Inspiracje myślą ks. Józefa Tischnera odbędzie się 11 grudnia o godzinie 17.00.

Wydarzenie poświęcone będzie polskiemu duszpasterzowi, teologowi i filozofowi, który w swoich pracach wykładał filozofię człowieka i filozofię poznania. Spotkanie poprowadzi ksiądz Rafał Dudała.

Nie trzeba zajmować się filozofią, żeby stawać się człowiekiem dialogu. Warto jednak posłuchać tego, co na temat sztuki dialogu ma do powiedzenia filozof – ksiądz Józef Tischner.

Z dialogu bowiem wyrasta jego myśl i do dialogu ma prowadzić – religijnego, społecznego czy politycznego. Dialog, będący sporem i dramatem, nade wszystko jest poszukiwaniem dobra, prawdy i piękna. I choć zmienia się nieustannie otaczająca nas rzeczywistość, tischnerowskie podpowiedzi na temat Boga i człowieka, życia i śmierci, Polski i świata niczego nie straciły ze swej aktualności. Przeciwnie, zyskują na znaczeniu, domagając się kolejnych debat i wystąpień, prowadzonych zawsze w duchu dialogu.

Ks. Rafał Dudała – rektor Kościoła Akademickiego Jana Pawła II, koordynator Centrum Duszpasterskiego WESOŁA 54 w Kielcach, dr hab. nauk o polityce i administracji, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, kierownik sekcji nauk społecznych Szkoły Doktorskiej UJK, wykładowca Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach.

11 grudnia, czwartek, godz. 17, Muzeum Dialogu Kultur, ul. Rynek 3

________________________________________________________________

Na szkle malowane. Cuda z Podhala

Na szkle malowane. Cuda z Podhala to wyjątkowa wystawa, która przeniesie zwiedzających w barwny świat podhalańskiej sztuki ludowej. To pierwsza ekspozycja w Kielcach prezentująca tak unikatową i historycznie ważną dziedzinę twórczości. Wernisaż wystawy odbędzie się w Muzeum Dialogu Kultur 16 grudnia 2025 roku o godzinie 17.00. Kuratorem wystawy jest Anna Latos-Paryska.

Celem wystawy jest ukazanie fenomenu malarstwa na szkle – techniki, która od drugiej połowy XVIII wieku aż do połowy XIX stulecia była niezwykle popularna na południu Polski. Obrazy te, pełniące funkcje religijne, dekoracyjne, a także ochronne, ustąpiły wkrótce miejsca masowo produkowanym i tańszym oleodrukom oraz barwnym litografiom. Po przeszło pół wieku doszło jednak do wielkiego odrodzenia tej sztuki, a dziś Podhale skupia największą liczbę artystów tworzących w tej technice w całej Europie.

Sztuka odwrotna: precyzja i barwa

Wystawa prezentuje ponad 80 barwnych szklanych tafli, przybliżając niezwykłą technikę, zwaną malarstwem odwrotnym. Jest to metoda wymagająca od artysty wyjątkowej precyzji: dzieło malowane jest na odwrocie szklanej płyty, co oznacza, że twórca musi nakładać kolejne warstwy koloru i detali w odwrotnej kolejności. Każdy błąd jest nieodwracalny – jeśli artysta zapomni o jakimś elemencie, nie ma możliwości dodania go w późniejszym etapie. Zgromadzone na wystawie eksponaty, ułożone w układzie chronologicznym, pozwolą prześledzić rodowód współczesnego malarstwa i jego nierozerwalny związek z ludową sztuką tradycyjną.

Od świętych po zbójników

Zdecydowana większość szklanych tafli skupia się na tematyce religijnej – wizerunkach Matki Bożej, Chrystusa i świętych patronów, którzy czuwali nad mieszkańcami góralskich chałup. Obok nich zostaną zaprezentowane równie fascynujące sceny świeckie i rodzajowe. Odnajdziemy wśród nich popularne motywy związane z postacią legendarnego Janosika i zbójników, sceny ukazujące codzienne zajęcia górali, a także chwile zabawy i świąteczne obrzędy.

Ekspozycja łączy prace anonimowych artystów z XIX wieku z obrazami czołowych twórców żyjących i tworzących w XX i XXI wieku. To niepowtarzalna okazja, by zobaczyć historyczne dzieła oraz współczesną kontynuację tej unikatowej, „szklanej” tradycji. Wśród prezentowanych artystów znaleźli się: Anna Pęksa, Helena Roj-Kozłowska, Stanisława Czech-Walczak, Zofia Gąsienica-Roy, Ewelina Pęksowa, Zdzisław Walczak, Zofia Fortecka, Władysław Walczak-Baniecki, Jolanta Pęksa, Janina Walczak-Budzicz, Magdalena Fortecka, Marta Walczak-Stasiowska, Barbara Baniecka-Dziadzio, Anna Pitoń.

Na ekspozycji dostępne będą filmy użyczone przez zakopiańskie Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór, przybliżające sylwetki wybranych twórców. Wszystkie materiały filmowe zostaną opatrzone napisami dla osób z niepełnosprawnością słuchu. Dodatkowo zaprezentowany zostanie film udostępniony przez Muzeum Tatrzańskie im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem ukazujący proces powstawania obrazu malowanego na szkle.

Obiekty pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz z kolekcji prywatnej Zofii i Magdaleny Forteckich.

Kuratorka: Anna Latos-Paryska

Koordynator: Norbert Dulemba

Termin: 16 grudnia 2025 – 12 kwietnia 2026

Muzeum Dialogu Kultur

Mecenas Muzeum Narodowego w Kielcach: PGE Polska Grupa Energetyczna

___________________________________________________________________________

Porozmawiajmy o grafice

Kolejne spotkanie z cyklu „Złote lata – czas na sztukę”, które odbędzie się 17 grudnia,  będzie okazją do rozmowy na temat grafiki i tego jak kształtowały się największe i najcenniejsze kolekcje w instytucjach muzealnych i naukowych.

Warto pamiętać, że sztychy zaczęto zbierać w Polsce już w XV wieku (kolekcja Biblioteki Jagiellońskiej), ale podstawą zbiorów publicznych były późniejsze kolekcje prywatne – królewskie, magnackie, a nawet mieszczańskie. Do miłośników sztuki rytowniczej należeli m.in. królowie z dynastii Waza, szczególnie Władysław IV, dla którego agenci sprowadzali unikatowe odbitki z Włoch i Holandii. Natomiast Stanisław August Poniatowski jako pierwszy stworzył samodzielny gabinet rycin, uniezależniony od zasobów bibliotecznych.

To właśnie jego działalność zapoczątkowała świadome i konsekwentne kolekcjonerstwo grafiki. W ślad za królem podążała magnateria (Stanisław Kostka Potocki, Izabela z Flemmingów Czartoryska), a od XIX wieku zbieractwu coraz częściej poświęcały się też niższe warstwy społeczne – m.in. mieszczańska inteligencja. Liczne prywatne kolekcje w 2. połowie XIX wieku stały się zalążkami zbiorów nowo powstałych muzeów i instytucji kulturalnych.

Dzisiaj w polskich muzeach i bibliotekach znajdują się prace wybitnych artystów europejskich – Albrechta Dürera, Rembrandta van Rijn, Francisco Goyi oraz wielu innych.

________

Informacje dodatkowe

Spotkania odbywają się raz w miesiącu o godzinie 13.00

Czas trwania – około godziny

Koszt – 5 zł od osoby

Zgłoszenia przyjmowane są od poniedziałku do piątku w godzinach 8–15 drogą e-mailową edukacja@mnki.pl lub telefonicznie 41 344 40 14 wew. 233, kom. 660 957 875

___________________________________________________________________________

 Warsztaty i zajęcia bożonarodzeniowe

Z okazji nadchodzących świąt Bożego Narodzenia zapraszamy na wyjątkowe warsztaty i zajęcia, które odbędą się w naszych oddziałach. Każdy z nich przygotował unikalną ofertę edukacyjną, łączącą tradycję z twórczym działaniem. 

ZAJĘCIA W MUZEUM STEFANA ŻEROMSKIEGO

• Boże Narodzenie – radość dawania

Zajęcia edukacyjne przybliżające najmłodszym dawne tradycje świąteczne. Porozmawiamy o tym, jak spędzamy ten wyjątkowy czas i jakie towarzyszą nam zwyczaje. Skupimy się też na wartości dzielenia się z innymi, wypływającej ze zwyczaju obdarowywania prezentami. Uczestnicy własnoręcznie ozdobią pudełko, które mogą wykorzystać do zapakowania upominku świątecznego dla bliskiej osoby.

Dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych klas I–IV

• Boże Narodzenie – radość wspólnego przeżywania

Zajęcia edukacyjne skupiające się na idei wspólnego działania i przeżywania niezwykłego okresu świątecznego. Wspólnie porozmawiamy o tym, jakie zwyczaje świąteczne zbliżają nas do bliskich i jak wpływają na nasze relacje. Ważnym elementem spotkania będzie zaprojektowanie wyjątkowej kartki świątecznej oraz napisanie życzeń dla bliskiej osoby.

Rezerwacja:

tel. 41 344 57 92
e-mail: zeromski@mnki.pl

WARSZTATY I ZAJĘCIA W MUZEUM DIALOGU KULTUR

• Zimowe świętowanie

O ciekawych i mało znanych tradycjach związanych z czasem zimowego przesilenia: „rzece ognia” we włoskiej miejscowości Agnone, pochodzie Świętej Łucji w Szwecji, nocy świeczek w Kolumbii czy żydowskim święcie Chanuka, obchodzonym na pamiątkę cudu, który wydarzył się dawno temu w świątyni jerozolimskiej. W drugiej części spotkania uczestnicy zagrają w drejdla, emocjonującą grę będącą obowiązkowym elementem Chanuki.

Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych klas V–VIII

• Magia Gwiazdy Betlejemskiej

Podczas warsztatu uczestnicy poznają bogatą symbolikę Gwiazdy Betlejemskiej w polskiej kulturze ludowej, odwołując się do eksponatów muzealnych oraz zwyczajów kolędniczych. W części warsztatowej przeniosą się w świat bożonarodzeniowych tradycji i stworzą unikatowe gwiazdy z papierowych torebek i słomek.

Warsztat dla uczniów szkół podstawowych klas I–IV

Rezerwacja:

tel. 41 344 60 96 wew. 307
e-mail: dialog@mnki.pl 

WARSZTATY W DAWNYM PAŁACU BISKUPÓW KRAKOWSKICH

• Świąteczne warsztaty

Zima tuż, tuż. W związku z tym zapraszamy na okolicznościowe warsztaty plastyczne. W Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej im. Alojzego Obornego uczestnicy odszukają obrazy, które staną się pretekstem do rozmowy o zimie i świątecznych zwyczajach. W części warsztatowej stworzą zimowy pejzaż, który „zamkną” w akrylowej bombce.

Dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych klas I–VIII

Rezerwacja:

tel. 41 344 40 14 wew. 233 | 660 957 875
e-mail: edukacja@mnki.pl

WARSZTATY W PAŁACYKU HENRYKA SIENKIEWICZA W OBLĘGORKU

• Moc życzeń w kartce świątecznej

W święta dobre słowa mają podobno większą moc. Wykorzystaj ten czas i miło zaskocz swoich najbliższych, składając im niezwykłe życzenia za pomocą własnoręcznie wykonanej kartki bożonarodzeniowej, która będzie zarówno wspaniałym prezentem, jak i wyjątkową ozdobą świąteczną. Na warsztatach poznasz jej historię oraz dowiesz się, co najczęściej przedstawiała i jakie serdeczności zawierała.

Dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych klas I–VIII

Rezerwacja:

tel. 41 303 04 26 wew. 105 | 664 384 069
e-mail: oblegorek@mnki.pl

WARSZTATY W MUZEUM ARCHEOLOGICZNYM W WIŚLICY

• Warsztaty bożonarodzeniowe 2025

Okres poprzedzający Boże Narodzenie to wspaniała okazja do integracji dzieci i młodzieży. Warsztaty bożonarodzeniowe w Muzeum Archeologicznym w Wiślicy na stałe wpisały się w kalendarz twórczych spotkań związanych z polską tradycją. Tegoroczne warsztaty rozpoczną się prezentacją multimedialną dotyczącą zbliżających się świąt, a następnie w części praktycznej uczestnicy samodzielnie wykonają ozdoby z gliny plastycznej i udekorują tekturowe domki, wzorując się na świątecznych piernikach. Spotkanie zakończy quiz o zwyczajach i tradycjach bożonarodzeniowych oraz karaoke z kolędami.

W programie:

– prezentacja multimedialna dotycząca świąt,

– tworzenie ozdób świątecznych,

– ozdabianie domków świątecznych,

– quiz o zwyczajach i tradycjach bożonarodzeniowych,

– karaoke – wspólne śpiewanie kolęd.

Dla uczniów szkół podstawowych klas I–VIII

Rezerwacja:

tel. +48 41 306 51 00, 41 300 20 69 | 730 729 200
e-mail: wislica@mnki.pl

Zajęcia – 5 zł/os., warsztaty – 7 zł/os.